Izba Pamięci Tadeusza Piotra Potworowskiego

Projekt finansowany przez Fundację Banku Zachodniego WBK S.A. z Programu Bank Ambitnej Młodzieży
Biograficzna baza osób zasłużonych dla kultury i historii regionu, upamiętniająca bohaterów naszych czasów
Powrót do strony głównej >>>


Aleksander Szembek
(12 stycznia 1886 - 2 lutego 1928)





Aleksander Szembek urodził się w Siemianicach 2 stycznia 1886 roku. Jego rodzicami byli Piotr Szembek i Maria z Fredrów- wnuczka Aleksandra Fredry. Właśnie na jego matkę po śmierci męża w 1896 roku spadł ciężar wychowania dzieci i kierowania majątkiem. Zdrobniale nazywano go Oleś. Uczestniczył w odkryciach archeologicznych w Siemianicach razem ze swoimi siostrami: Zofią i Jadwigą. Potem na ten temat wypowiadał się prof. Józef Kostrzewski. Aleksander brał czynny udział w tajnej szkole polskiej założonej przez jego siostry. Uczono tam języka polskiego, polskiej literatury i historii.

W dzieciństwie otrzymał staranne wykształcenie z zakresu historii, literatury, przyrody, języków obcych i rysunku. Uczył się w szkole
w Ostrowie Wielkopolskim. Egzamin maturalny zdał
z pewnymi problemami, które dotyczyły jego polskich przekonań i działalności patriotycznej podjętej razem z siostrami na pobliskim Śląsku Opolskim polegająca na rozprowadzeniu polskich książek, czym zainteresowała się niemiecka policja. Z tego powodu matura została odroczona do momentu zakończenia śledztwa. Na stronach swojego pamiętnika Zofia tak relacjonuje egzaminy maturalne brata:
„W drodze wyjątkowej pozwolono mu zdawać maturę o pół roku później, lecz z wszystkich przedmiotów, przed osobną komisją. Zdał ją świetnie.” Studiował we Wrocławiu. A potem w Lipsku oraz na uniwersytetach w Belgii i Francji. Wspomagał tam materialnie uboższych studentów
z Polski. Pasjonował się ekonomią, ale poświęcił się dyplomacji.

W dniach 3-5 XII 1918 roku jako jedyny ziemian z powiatu kępińskiego uczestniczył w obradach Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu. Fakt jego wyboru nas delegata dowodzi społecznego poparcia dla narodowej i niepodległościowej postawy Szembeków z Siemianic. Aleksander Szembek z ramienia Rzeczpospolitej został wyznaczony na polskiego komisarza granicznego do ustalenia powojennej granicy
z Niemcami. Był osobą kompetentną i dobrze postrzeganą przez Francję. Oto co na temat pracy brata pisze Zofia:
„Brat mój został naznaczony przedstawicielem Polski w Komisji Ententy i Niemiec. Zdawał sobie sprawę jak mi mówił, że może ściągnąć na siebie niezadowolenie i zarzuty z różnych stron.”

Zdjęcia Aleksandra Szembeka z 1924 roku w gronie komisarzy granicznych Włoch, Francji i Anglii świadczą o tym, że dalej zajmował się sprawami granic i ich korektami. Niespodziewanie w lipcu 1926 roku został odwołany z Paryża do Warszawy. Nadzieje na powołanie do czynnej służby dyplomatycznej nie doczekały się spełnienia. Wróciwszy do Siemianic czekał, gdzie mu nowy posterunek wyznaczą. czekanie przedłużało się.

Ostatnią jego czynnością w Siemianicach było rozpoczęcie przebudowy „szpitalika” dla wysłużonych pracowników. Paryż stał się celem jego ostatniej podróży. Wykład dotyczący jego nowej książki nie doszedł do skutku z powodu nagłej śmierci 2 lutego 1928 roku. Jego ciało zostało przewiezione z Paryża do Siemianic i spoczęło w rodzinnej krypcie siemiańskiego kościoła.


Bibliografia:  Internet, książki tematyczne, wywiady z ludźmi

Przygtowała: Angelika Kieroń


Copyright © by Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kępnie 2011